Estrada xonandaligi kafedrasi

Kafedra haqida ma’lumot

Bugungi kunda milliy estrada san’ati taraqqiyoti yo‘lida, estrada qo‘shiqchiligi sohasida professional kadrlar tayyorlash masalasi davlatimiz siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylangan. Shu o‘rinda milliy musiqiy estrada xonanda va ijrochiligini professional darajaga ko‘tarish, jumladan, estrada xonandaligi milliy maktabini yaratish va rivojlantirish yo‘lida ijobiy xarakatlar qilinmoqda.

Aytish joizki, konservatoriyaning eski binosida 1996-2002-yillarda “Orkestr cholg‘ulari” fakulteti qoshida “Estrada ijrochiligi bo‘limi” faoliyat ko‘rsatgan va bo‘limga O‘zbekiston san’at arbobi, kompozitor Enmark Salixov (1996-1998 yy.), professor Nadim Norxo‘jaev (1999-2002 yy.) rahbarlik qilganlar.

2002-yilda O‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti I.Karimov qaroriga binoan Toshkent davlat konservatoriyasi yangi zamonaviy binoga ko‘chdi va unga O‘zbekiston davlat konservatoriyasi qomusi berildi. Ushbu qarorga binoan yangi konservatoriyada yangi fakultet – “Estrada san’ati” fakulteti tashkil etildi va unda uchta yangi ta’lim yo‘nalishi: “Estrada xonandaligi”, “Estrada cholg‘u ijrochiligi” va “Ovoz rejissyorligi” yo‘nalishlari ochildi.

2002-2016 yillarda kafedraga taniqli kompozitor, O‘zbekiston Respulikasi san’at arbobi, professor Dilorom Amanullaeva rahbarlik qildi. O‘tgan o‘quv yillari mobaynida “Estrada xonandaligi” kafedrasida kadrlar tayyorlash maktabi uslubiy jihatdan kasbiy asosga qo‘yildi.  D.Amanullaeva “Estrada xonandaligi” ixtisosligi bo‘yicha san’at va madaniyat oliy ta’lim muassasalari uchun tizimga solingan o‘qitish uslubiyotini yaratdi. Uning pedagogik uslubiyoti mustaqil mualliflik xususiyatiga ega, estrada vokal sohasidagi amaliy tajribasi zamon sinovidan o‘tib, e’tirof etildi.

2016-yilning 1-iyulidan mazkur kafedraga dotsent Ruslana Islamova rahbarlik qilmoqda. 2016-2022-yillarda dotsent Ruslana Islamova rahbarlik qildi. 2022-yilning 5-sentabrdan kafedraga taniqli kompozitor, O‘zbekiston Respulikasi san’at arbobi, professor Dilorom Amanullaeva rahbarlik qilmoqda. Kafedrada 2002-2023 yillar mobaynida taniqli estrada san’atkorlari ishga jalb qilinib faoliyat ko‘rsatganlar: O‘zbekiston xalq artistlari Farrux Zokirov, Mansur Toshmatov, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Doni Ilyosov, Ma’mura Qurbonova,  katta o‘qituvchi Pavel Borisov, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artistlar Kozim Qayumov, Zoya Soy.

Bugungi kunda kafedrada ustozlik qilayotgan professor- o‘qituvchilarning ham nomlari ulug‘.

Ular – O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist, professor Yunus To‘raev, Farrux Zokirov, Mansur Toshmatov, katta o‘qituvchilar Dilmurod Boybabaev, Kamilla Djalilova, Akjol Meldebekov, Olga Matveeva, Naxida Fazel, yosh o‘qituvchilar Sabina Xamdamova, To‘lqin Tadjiev, Lola Turaeva, Rasuljon Abdullaev, Laziza Usmanovalar “Estrada yakka xonandaligi” fanidan dars beradilar;

O‘zbekiston san’at arbobi, professor Alisher Ikromov “Improvizatsiya” va “Orkestr jo‘rligida kuylash” fanlarini, O‘zbekiston xalq artisti Gavhar Zokirova “Sahna mahorati” fanidan, professor Ruslana Islamova “Xonandaligi ansambli san’ati”, “Estrada yakka xonandaligi” va “Shou-biznes asoslari” fanlarini, o‘qituvchilar Shavkat Jumaev va Elmurod Tadjiev “Estrada xonandaligi ansambli” fani, o‘qituvchi Susanna Useinova “Raqs” fanlarini olib bormoqdalar;

Professor Dilorom Amanullaeva bakalavriat va magistraturada “Estrada yakka xonandaligi”, “Estrada xonandalik mahorati”, “Pedagogik repertuarni o‘rganish”, “Malakaviy amaliyot”, “Mutaxassislik fanlarni o‘qitish metodikasi”, “Improvizatsiya mahorati” fanlarini olib bormoqda.

2007-yildan beri kafedrada yosh mutaxassislar- magistratura bitiruvchilarimiz  muvaffaqiyatli ishlab kelmoqdalar.

Aytish lozimki, kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan yangi ilmiy uslubiy ishlar, o‘quv qo‘llanmalar, darsliklar yaratildi va yana yangi o‘quv qo‘llanmalar nashrga tayyorlanmoqda.

Quyidagi o‘quv adabiyotlari nashr yuzini ko‘rdi va o‘quv jarayoniga joriy etildi:

• Amanullaeva “Estrada xonandaligi” OTM uchun o‘quv qo‘llanma, 14 b.t.,T.,2007;
• Amanullaeva “Estrada va jaz vokalizlari” OTM uchun o‘quv qo‘llanma, T., 20 b.t.“Musiqa” 2014;
• Amanullaeva “Estrada xonandaligi” magistratura uchun o‘quv qo‘llanma, 29 b.t., T., “Musiqa” 2015;
• Amanullaeva “Estrada xonandaligi” magistratura uchun  darslik  38 b.t.,T., “Musiqa” 2016.;
• Amanullaeva, N.Amanova “История джаза и эстрадной музыки” – o‘quv qo‘llanma, 6,0 b.t., T., 2010;
• Turaev, D.Amanullaeva “Konservatoriyada estrada xonandaligidan dars berish uslubiyati” – o‘quv-uslubiy qo‘llanma, 4,0 b.t., T.,”Musiqa” 2008
• Orinbaeva “Естрадное пение” o‘quv-uslubiy qo‘llanma, D.Amanullaeva estrada asarlari asosida, 4 b.t.,T.,2007;
• Orinbaeva “Estrada qo‘shiqlari” o‘quv uslubiy qo‘llanma, Rossiya estradasi asosida, ikkita tom, 31 b.t., T.,2010;
• Zokirova “Eng gullagan yoshlik chog‘imda”, I. Akbarov qo‘shiqlari asosida o‘quv qo‘llanma, 12 b.t.,T., 2012;
• Saidova “Myuzikllar va ansambllar” – o‘quv qo‘llanma, 14 b.t.,T., 2011;
• Islamova “Вокалный ансамбл” – o‘quv qo‘llanma, 16,5 b.t., “Musiqa”, T., 2008;
• Islamova “Основы шоу-бизнеса” – o‘quv qo‘llanma, 15 b.t., “San’at”, T., 2012;
• Islamova “Применение итерактивных методов и новых информатсионных и педагогических технологий в диссиплине «Вокалный ансамбл»” – o‘quv qo‘llanma, 3 b.t., “San’at”, T., 2012;
• Islamova “О расширении области исползования интерактивных методов и инновационных образователных технологий в диссиплине «Искусство вокалного ансамбля» Magistratura 1-2 курсы” – magistratura uchun o‘quv qo‘llanma, 3 b.t., “San’at”, T., 2012;
• Islamova “Основы шоу-бизнесa” – o‘quv qo‘llanma (ikkinchi nashr), 12 b.t., “Musiqa”, T., 2016;
• Dosmetova va N.Abraykulova “Raqs” bakalavriat uchun darslik 10 b.t., T., “Barkamol fayz media” 2018;
• Islamova “Естрадный вокалный ансамбл” bakalavriat uchun darslik 38 b.t., T., “Musiqa” 2018;
• Turaev “XX asr o‘zek estrada qo‘shiqlari ” – o‘quv qo‘llanma, 58,5 b.t., T., 2015;
• Amanova “Jaz va estrada musiqasi tarixi” OTM uchun o‘quv qo‘llanma, 12,75 b.t., T., “Fan ziyosi” 2021;
• Orinbaeva “Estrada xonandaligiga o‘qitish uslubiyoti”- OTM uchun o‘quv qo‘llanma, 10 b.t., T., “Fan ziyosi” 2021;
• Turaev “Estrada xonandaligi” 2-bosqich OTM uchun darslik T., 2021;
• Islamova “Искусство вокалного ансамбля” 1 qism – bakalavriat va magistratura uchun o‘quv qo‘llanma, 35 b.t., T., “Fan ziyosi” 2022.

Quyidagi o‘quv adabiyotlari nashrga tayyorlanmoqda:

• Amanullaeva “Pedagogik repertuarni o‘rganish” – OTM uchun darslik;

Har yili kafedra professor – o‘qituvchilari Respublikamizda va tashqari davlatlarda Mahorat darslari (Master-klasslar) o‘tkazib kelmoqdalar. Jumladan :

Professor. D.Amanullaeva:

• Anqara (Turkiya) davlat universiteti qoshidagi konservatoriyada Master klass (2009 ),
• Istambul (Turkiya) texnika universiteti qoshidagi konservatoriyada ijodiy uchrashuv (2011 y.),
• “Iste’dod” nomli Xalqaro tanlovida (Toshkent 2015) o‘qituvchilar va qatnashchilar uchun Master klass;
• “Nihol” davlat mukofoti tanlovining shaxar va tuman bosqichlarida ishtirokchilar va ularning rahbarlari uchun Mahorat darslari (Navoiy, Buxoro, Samarqand viloyatlarida 6 ta maxorat darslari);
• Respublika yosh ijrochilari tanlovida Mahorat darsi (Qarshi san’at kolleji 2011 yil);
• Samarqand, Buxoro, Andijon san’at kollejlarida Master klasslar 2007-2015 yillar

Professor Yu.Turaev, professor R.Islamova, katta o‘qituvchilar D.Boybabaev, K.Djalilova, A.Meldebekov, O.Matveevalar respublikamiz bo‘ylab san’at kollejlari va musiqa maktablarida Mahorat darslarida o‘zlarining pedagogik uslublarini namoyish qilmoqdalar.

Kafedrada nafaqat o‘quv, ilmiy-uslubiy, ma’naviy-tarbiyaviy ishlar olib boriladi. Kafedrada xar yili talabalar orasidagi bellashuv va tanlovlar juda qiziqarli o‘tadi, jumladan:

• “O‘zbek kompozitorlari estrada qo‘shiqlarining eng yaxshi ijrosi”;
• “Estrada va djaz vokalizlari ijrosi”;
• “G‘arbiy Yevropa va AQSh estrada yulduzlari dasturidagi estrada-djaz qo‘shiqlar”;
• “Rossiya estrada qo‘shiqlari”;
• “Vokal ansambllarning eng yaxshi ijrosi”.

Ushbu tanlovlar talabalarning sahnaviy ijro amaliyotida katta foyda ko‘rsatmoqda.

O‘quv jarayonida kafedra o‘qituvchilari va talabalari ijrosida ko‘plab konsertlar tayyorlanib o‘tkazildi. Masalan “Ustoz – shogird” ruknida professor D.Amanullaeva, professor Yu.Turaev, professor R.Islamova, katta o‘qituvchilar D.Boybabaev, K.Djalilova, O.Matveeva, N.Fazellar konsertlari qiziqarli o‘tkazilgan.

Professor D.Amanullaevaning “Estrada va jaz vokalizlari” o‘quv qo‘llanmasining taqdimoti (2014 y.), O‘zR san’at arbobi Alisher Ikromov raxbarligidagi milliy estrada simfonik orkestri jo‘rligidagi konservatoriyaning Katta zalida o‘tkazilgan kafedra o‘qituvchilari ijrosidagi konsertlar (2008, 2010), talabalar ijrosidagi hisobot gala-konsertlari (2011, 2014, 2017, 2019, 2021), Xalqaro jaz festivali doirasida o‘tkazilgan kafedra talabalari ijrosidagi konsertlar (2015, 2016) katta qiziqish bilan o‘tkazilib, tinglovchilarda yaxshi taasurotlar qoldirmoqda va kafedraning malakaviy o‘sishini ko‘rsatmoqda.

Bitiruvchilarning mutaxassislik fanidagi bitiruv dasturlariga 2006-yildan beri O‘zR san’at arbobi, professor v.b. Alisher Ikromov rahbarligidagi milliy estrada simfonik orkestri jo‘r bo‘lib kelmoqda. Bitiruv davlat attestatsiyalari O‘zDKning Katta zalida konsert sifatida tomoshabinlar bilan to‘la zalda o‘tadi.

Respublika matbuotida va teleradio dasturlarida ham kafedra professor-o‘qituvchilari o‘z shogirdlari bilan chiqish qilib, kafedra hayotini va o‘zbek estrada xonandaligi maktabini targ‘ib qilmoqda.

Kafedra professor-o‘qituvchilari o‘z xizmat vazifasini jamoatchilik ishi bilan chambarchas qo‘shib olib bormoqdalar: Xususan,

Professor D.Amanullaeva:

• – O‘zbekiston Bastakorlar uyushmasi kengashi a’zosi;
• O‘zteleradiokompaniyasi Badiiy Kengashi a’zosi (1992-2000 yy.);
• “O‘zbeknavo” Estrada birlashmasi Kengashi a’zosi;
• «Nihol» davlat mukofoti tanlovining xay’at a’zosi;
• «Sharq taronalari» xalqaro musiqa festivali xay’ati a’zosi va kotibasi (1997-2005 yy.);
• «Mustaqillik», «Navro‘z» davlat bayramlari dasturini tayyorlash bo‘yicha Davlat komissiyasi a’zosi (1998-2008yy.);
• Respublikada har yili bo‘lib o‘tadigan “Yagonasan muqaddas Vatan” qo‘shiqlar tanlovlarida xay’at raisi va a’zosi.

Professor A.Ikromov:

• O‘zbekiston Bastakorlar uyushmasi kengashining a’zosi;
• O‘zteleradiokompaniyasi Badiiy Kengashi a’zosi (1990-2000 yy.);
• «Mustaqillik», «Navro‘z» davlat bayramlari dasturini tayyorlash bo‘yicha Davlat komissiyasi a’zosi.

Professor Yu.Turaev, professor F.Zokirov, professor M.Tashmatov, professor R.Islamova, katta o‘qituvchilar D.Boybabaev, K.Djalilova, A.Meldebekov, O.Matveeva, N.Fazel, o‘qituvchi T.Tadjievlar Respublikamizda o‘tkazilayotgan estrada xonandalari yo‘nalishi bo‘yicha barcha tanlovlar hay’at raisi va a’zosi sifatida faol ish olib bormoqdalar. 

Aytish joizki, kafedra professor o‘qituvchilarini Mustaqillik davri san’atimiz ravnaqiga salmoqli hissa qo‘shayotganligini e’tiborga olib, hukumatimiz qator mukofotlar va fahriy unvonlar bilan taqdirladi:

• Alisher Ikromov – “O‘zbekiston Respublikasi san’at arbobi” unvoni (2005-yil);
• Dilorom Amanullaeva – “O‘zbekiston Respublikasi san’at arbobi” unvoni (2006-yil);
• Zoya Soy – “O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist” unvoni (2010-yil);
• Pavel Borisov – “Do‘stlik ordeni” (2004-yil);
• Akjol Meldebekov – “Kelajak bunyodkori” medali (2021-yil), “Do‘stlik ordeni” (2023-yil);
• Yunus Turaev – “Do‘stlik ordeni” (2022-yil);
• Sabina Xamdamova – “Kelajak bunyodkori” medali (2022-yil).

O‘zbekiston davlat konservatoriyasi huzuridagi Botir Zokirov nomidagi Milliy estrada san’ati institutining “Estrada xonandaligi” kafedrasini “Yulduzlar” chamaniga qiyoslash mumkin, chunki aksariyat ustozlaru shogirdlar elu yurt nazariga tushgan. Ko‘cha kuyda ko‘pchilik taniydigan chehralar gulshanidir, deb ta’rif berish mumkin. Kafedramiz zahmatkash professor-o‘qituvchilarimiz, kelajakka intilgan navqiron shogirdlarimiz bundan keyin ham yurtimiz va madaniyatimiz ravnaqi uchun sitqidildan mehnat qilaveradilar. Qisqa fursat ichida kafedra oliy ta’lim o‘chog‘i ekanligini namoyon etdi. Muxtasar qilib aytganda, keyingi 10 yil mobaynida “Estrada xonandaligi” kafedrasidagi faoliyat yuksak pog‘onaga chiqdi. Bu yutug‘lar va ko‘rinish – istiqlol yaratgan imkoniyatlar tufayli ro‘yobga chiqdi deb, baralla aytishimiz mumkin.